{"id":5070,"date":"2026-11-09T21:58:32","date_gmt":"2026-11-09T21:58:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070"},"modified":"2026-11-09T21:58:33","modified_gmt":"2026-11-09T21:58:33","slug":"propagacion-y-recuperacion-de-las-sequias-en-chile","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070","title":{"rendered":"Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span style=\"caret-color: rgb(0, 0, 0); color: rgb(0, 0, 0); font-family: Aptos, sans-serif; font-size: 12pt; text-align: justify; white-space: normal;\">Por Ignacio Fuentes San Rom\u00e1n*<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Las sequ\u00edas suelen asociarse con per\u00edodos prolongados de escasas precipitaciones. Sin embargo, sus efectos van mucho m\u00e1s all\u00e1 de la falta de lluvia. Un d\u00e9ficit de agua puede afectar progresivamente la humedad del suelo, los caudales de los r\u00edos y la vegetaci\u00f3n, con respuestas que no necesariamente ocurren al mismo tiempo ni con la misma intensidad. Incluso despu\u00e9s de que las precipitaciones retornan a condiciones normales, algunos de estos sistemas pueden continuar experimentando los efectos de la sequ\u00eda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En nuestro reciente estudio*, publicado en&nbsp;<em>Journal of Hydrology: Regional Studies<\/em>, investigamos c\u00f3mo se propagan las sequ\u00edas entre distintos componentes del sistema hidroclim\u00e1tico y cu\u00e1nto tardan estos en recuperarse. Para ello, analizamos informaci\u00f3n meteorol\u00f3gica, registros de caudales, humedad del suelo y observaciones satelitales de vegetaci\u00f3n en cuencas distribuidas a lo largo de Chile, desde las regiones \u00e1ridas del norte hasta las zonas h\u00famedas del sur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Los resultados muestran que la sequ\u00eda no sigue necesariamente una secuencia fija desde la atm\u00f3sfera hacia el suelo, los r\u00edos y la vegetaci\u00f3n. Por el contrario, su propagaci\u00f3n depende de las caracter\u00edsticas de cada sistema y de las condiciones ambientales. La humedad del suelo destac\u00f3 como un componente especialmente relevante para comprender los tiempos de respuesta de la vegetaci\u00f3n, mientras que las relaciones que involucran los caudales presentaron mayor variabilidad.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tambi\u00e9n encontramos diferencias importantes en c\u00f3mo se manifiestan los d\u00e9ficits h\u00eddricos. Mientras que los sistemas hidrol\u00f3gicos pueden amortiguar parcialmente las se\u00f1ales de sequ\u00eda, la vegetaci\u00f3n puede experimentar impactos proporcionalmente m\u00e1s intensos y prolongados. Esto significa que un d\u00e9ficit meteorol\u00f3gico de determinada magnitud no necesariamente se traduce en impactos equivalentes sobre los ecosistemas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Otro resultado relevante es que la recuperaci\u00f3n de los sistemas puede extenderse m\u00e1s all\u00e1 de la duraci\u00f3n de la sequ\u00eda meteorol\u00f3gica. Esta diferencia refleja la capacidad de los suelos, los sistemas hidrol\u00f3gicos y la vegetaci\u00f3n para almacenar y responder a condiciones h\u00eddricas acumuladas, un comportamiento asociado con la denominada &#8220;memoria hidroclim\u00e1tica y ecol\u00f3gica&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adem\u00e1s, identificamos asociaciones entre la propagaci\u00f3n de las sequ\u00edas y caracter\u00edsticas como la aridez, la ubicaci\u00f3n geogr\u00e1fica y la capacidad de almacenamiento de agua de las cuencas. Estas relaciones var\u00edan entre regiones y dependen de la escala temporal utilizada para analizar los eventos.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00bfPor qu\u00e9 es importante comprender estas diferencias? Porque monitorear \u00fanicamente las precipitaciones puede resultar insuficiente para anticipar los impactos de una sequ\u00eda o determinar cu\u00e1ndo un sistema se ha recuperado. Nuestros resultados destacan la necesidad de integrar informaci\u00f3n meteorol\u00f3gica, hidrol\u00f3gica y de vegetaci\u00f3n, considerando las particularidades de cada territorio. Este enfoque puede contribuir al desarrollo de sistemas de alerta temprana m\u00e1s completos y a una mejor planificaci\u00f3n de los recursos h\u00eddricos y la adaptaci\u00f3n frente a las sequ\u00edas en Chile y otras regiones andinas.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"635\" src=\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I-1024x635.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5069\" srcset=\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I-1024x635.png 1024w, https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I-300x186.png 300w, https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I-768x476.png 768w, https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I.png 1304w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fuentes, I., Osorio, V., Jordan, C., and Vervoort, R. W. (2026).\u00a0Drought propagation and recovery dynamics across hydroclimatic pathways: Predictors and timescale dependence in Chile. Journal of Hydrology: Regional Studies 67, 103797.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">*Facultad de Medicina Veterinaria y Agronom\u00eda, Universidad de Las Am\u00e9ricas, Sede Providencia, Manuel Montt 948, Santiago, Chile. N\u00facleo de Investigaci\u00f3n en Sustentabilidad Agroambiental (NISUA), Universidad de las Am\u00e9ricas, Santiago, Chile<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Por Ignacio Fuentes San Rom\u00e1n* Las sequ\u00edas suelen asociarse con per\u00edodos prolongados de escasas precipitaciones. Sin embargo, sus efectos van mucho m\u00e1s all\u00e1 de la falta de lluvia. Un d\u00e9ficit de agua puede afectar progresivamente la humedad del suelo, los caudales de los r\u00edos y la vegetaci\u00f3n, con respuestas que no necesariamente ocurren al mismo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ocean_front_end_style_editor":"no","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[37,234,135],"class_list":["post-5070","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lecturas","tag-chile","tag-deficit-de-agua","tag-sequias","entry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Por Ignacio Fuentes San Rom\u00e1n* Las sequ\u00edas suelen asociarse con per\u00edodos prolongados de escasas precipitaciones. Sin embargo, sus efectos van mucho m\u00e1s all\u00e1 de la falta de lluvia. Un d\u00e9ficit de agua puede afectar progresivamente la humedad del suelo, los caudales de los r\u00edos y la vegetaci\u00f3n, con respuestas que no necesariamente ocurren al mismo [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-09T21:58:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-09T21:58:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1304\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"809\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"andex\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"andex\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070\"},\"author\":{\"name\":\"andex\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/502e4f38fe30f00d8b101cd988a956fb\"},\"headline\":\"Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile\",\"datePublished\":\"2026-11-09T21:58:32+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-09T21:58:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070\"},\"wordCount\":588,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Imagen-I-1024x635.png\",\"keywords\":[\"Chile\",\"d\u00e9ficit de agua\",\"Sequ\u00edas\"],\"articleSection\":[\"Lecturas\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070\",\"name\":\"Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Imagen-I-1024x635.png\",\"datePublished\":\"2026-11-09T21:58:32+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-09T21:58:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Imagen-I.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Imagen-I.png\",\"width\":1304,\"height\":809},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?p=5070#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/\",\"name\":\"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\",\"description\":\"ANDEX\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/#organization\",\"name\":\"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-cropped-logo_ANDEX_color_trans1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-cropped-logo_ANDEX_color_trans1.png\",\"width\":555,\"height\":444,\"caption\":\"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/502e4f38fe30f00d8b101cd988a956fb\",\"name\":\"andex\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/23494ed4720f39176481de38bcdec2a13011e1321adeb3faa91d0e623a2a8587?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/23494ed4720f39176481de38bcdec2a13011e1321adeb3faa91d0e623a2a8587?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/23494ed4720f39176481de38bcdec2a13011e1321adeb3faa91d0e623a2a8587?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"andex\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.andex-rhp.org\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","og_description":"Por Ignacio Fuentes San Rom\u00e1n* Las sequ\u00edas suelen asociarse con per\u00edodos prolongados de escasas precipitaciones. Sin embargo, sus efectos van mucho m\u00e1s all\u00e1 de la falta de lluvia. Un d\u00e9ficit de agua puede afectar progresivamente la humedad del suelo, los caudales de los r\u00edos y la vegetaci\u00f3n, con respuestas que no necesariamente ocurren al mismo [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070","og_site_name":"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","article_published_time":"2026-11-09T21:58:32+00:00","article_modified_time":"2026-11-09T21:58:33+00:00","og_image":[{"width":1304,"height":809,"url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I.png","type":"image\/png"}],"author":"andex","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"andex","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070"},"author":{"name":"andex","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/person\/502e4f38fe30f00d8b101cd988a956fb"},"headline":"Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile","datePublished":"2026-11-09T21:58:32+00:00","dateModified":"2026-11-09T21:58:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070"},"wordCount":588,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I-1024x635.png","keywords":["Chile","d\u00e9ficit de agua","Sequ\u00edas"],"articleSection":["Lecturas"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070","url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070","name":"Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I-1024x635.png","datePublished":"2026-11-09T21:58:32+00:00","dateModified":"2026-11-09T21:58:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070#primaryimage","url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I.png","contentUrl":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Imagen-I.png","width":1304,"height":809},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=5070#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Propagaci\u00f3n y recuperaci\u00f3n de las sequ\u00edas en Chile"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#website","url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/","name":"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","description":"ANDEX","publisher":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#organization","name":"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-cropped-logo_ANDEX_color_trans1.png","contentUrl":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-cropped-logo_ANDEX_color_trans1.png","width":555,"height":444,"caption":"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/person\/502e4f38fe30f00d8b101cd988a956fb","name":"andex","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23494ed4720f39176481de38bcdec2a13011e1321adeb3faa91d0e623a2a8587?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23494ed4720f39176481de38bcdec2a13011e1321adeb3faa91d0e623a2a8587?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23494ed4720f39176481de38bcdec2a13011e1321adeb3faa91d0e623a2a8587?s=96&d=mm&r=g","caption":"andex"},"url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5070"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5071,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5070\/revisions\/5071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}