{"id":4906,"date":"2026-05-18T14:00:15","date_gmt":"2026-05-18T14:00:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906"},"modified":"2026-05-18T14:00:19","modified_gmt":"2026-05-18T14:00:19","slug":"impacto-urbano-en-la-lluvia-intensa-en-regiones-montanosas-un-estudio-de-caso-de-cuenca-ecuador","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906","title":{"rendered":"Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Por Diego Urdiales-Flores*\/<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>La lluvia intensa puede observarse en muchas zonas monta\u00f1osas, principalmente debido a la interacci\u00f3n con el ascenso orogr\u00e1fico, que empuja progresivamente las masas de aire h\u00famedo hacia arriba en la columna atmosf\u00e9rica. En este trabajo, investigamos c\u00f3mo las \u00e1reas urbanas ubicadas a gran altitud pueden influir adicionalmente en la intensidad de la precipitaci\u00f3n al intensificar las corrientes ascendentes locales. Utilizando un modelo clim\u00e1tico de alta resoluci\u00f3n, comparamos las intensidades de precipitaci\u00f3n con y sin la presencia de la ciudad de Cuenca, ubicada en los Andes ecuatorianos. Nuestros resultados sugieren que las \u00e1reas urbanas en regiones monta\u00f1osas pueden incrementar la intensidad de la lluvia m\u00e1s all\u00e1 de lo que t\u00edpicamente se observa \u00fanicamente por efecto orogr\u00e1fico. Esto se debe a que los valles pronunciados pueden canalizar el flujo de humedad, haciendo que las ciudades en valles monta\u00f1osos sean m\u00e1s c\u00e1lidas y h\u00famedas que su entorno, lo que incrementa el suministro de humedad y fortalece las tormentas.<\/p>\n\n\n\n<p>Para evaluar la influencia de Cuenca en la lluvia intensa m\u00e1s all\u00e1 de la orograf\u00eda local, simulamos varios eventos de precipitaci\u00f3n intensa observados con radar meteorol\u00f3gico utilizando el modelo Weather Research and Forecasting (WRF). Comparamos simulaciones con y sin la presencia de la ciudad de Cuenca en varias \u00e1reas \u201chotspot\u201d predefinidas. Como se muestra en la Fig. 1d, las intensidades de precipitaci\u00f3n en el hotspot A y su \u00e1rea de control adyacente (Ac), ambos situados a sotavento de la ciudad (con trayectorias de precipitaci\u00f3n hacia el oeste en todos los eventos simulados), se ven claramente afectadas por la presencia del \u00e1rea urbana. En el hotspot A, las intensidades medias diarias de precipitaci\u00f3n son 2.1 mm d\u207b\u00b9 menores en las simulaciones sin urbanizaci\u00f3n (es decir, solo efecto orogr\u00e1fico), lo que indica que el \u00e1rea urbana incrementa la lluvia en aproximadamente un 24% (RIC: 21.5%\u201327.3%) por encima del aporte orogr\u00e1fico (Fig. 1d). El \u00e1rea de control al sur del hotspot A (Ac) tambi\u00e9n muestra un incremento inducido por la urbanizaci\u00f3n, aunque menor, de aproximadamente un 5% (4.4%\u20135.7%). Al diferenciar entre d\u00eda y noche, el aumento urbano en el hotspot A durante el d\u00eda (06\u201318 hora local) alcanza 4.1 mm d\u207b\u00b9, lo que corresponde a un incremento del 31% (27.2%\u201334.1%). Durante la noche (18\u201306 hora local), el efecto urbano es m\u00ednimo (0.7 mm d\u207b\u00b9, equivalente a un 5% (4.5%\u20135.5%) de aumento). Todas las diferencias reportadas son estad\u00edsticamente significativas (p &lt; 0.01).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"742\" src=\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales-1024x742.png\" alt=\"Figure 1. (a) Ubicaci\u00f3n del \u00e1rea de estudio mostrando los dominios del modelo WRF D1 a D3. (b) Dominio D3 con la ubicaci\u00f3n de los 36 pluvi\u00f3metros (puntos rojos), el alcance del radar CAXX (c\u00edrculo negro discontinuo) y las cuencas del Tomebamba y Yanuncay (pol\u00edgonos azules). (c) Clasificaci\u00f3n de uso del suelo a partir de MODIS. (d) Precipitaci\u00f3n media de todos los eventos simulados (esquemas YSU y MYNN) en D3. Las columnas muestran los valores medios para todos los pasos de tiempo (izquierda), durante el d\u00eda (centro) y durante la noche (derecha); la fila superior corresponde a la simulaci\u00f3n WRF con la ciudad de Cuenca, y la fila inferior a las simulaciones sin la ciudad. La figura se toma de Urdiales-Flores et al. (2026)\" class=\"wp-image-4905\" srcset=\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales-1024x742.png 1024w, https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales-300x217.png 300w, https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales-768x557.png 768w, https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales.png 1442w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Figure 1. (a) Ubicaci\u00f3n del \u00e1rea de estudio mostrando los dominios del modelo WRF D1 a D3. (b) Dominio D3 con la ubicaci\u00f3n de los 36 pluvi\u00f3metros (puntos rojos), el alcance del radar CAXX (c\u00edrculo negro discontinuo) y las cuencas del Tomebamba y Yanuncay (pol\u00edgonos azules). (c) Clasificaci\u00f3n de uso del suelo a partir de MODIS. (d) Precipitaci\u00f3n media de todos los eventos simulados (esquemas YSU y MYNN) en D3. Las columnas muestran los valores medios para todos los pasos de tiempo (izquierda), durante el d\u00eda (centro) y durante la noche (derecha); la fila superior corresponde a la simulaci\u00f3n WRF con la ciudad de Cuenca, y la fila inferior a las simulaciones sin la ciudad. La figura se toma de Urdiales-Flores et al. (2026)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>*Institute of Earth Surface Dynamics, University of Lausanne, Lausanne, Switzerland<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Urdiales-Flores, D., Koukoula, M., Prein, A. F., Jan De Vries, A., Mari\u00e9thoz, G., Bendix,J.,\u00a0et al. (2026). Are urban impacts on heavy rainfall amplified in mountainous regions?\u00a0Environmental Research Letters 21, 044016. <a href=\"https:\/\/iopscience.iop.org\/article\/10.1088\/1748-9326\/ae38f9\">10.1088\/1748-9326\/ae38f9<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Por Diego Urdiales-Flores*\/ La lluvia intensa puede observarse en muchas zonas monta\u00f1osas, principalmente debido a la interacci\u00f3n con el ascenso orogr\u00e1fico, que empuja progresivamente las masas de aire h\u00famedo hacia arriba en la columna atmosf\u00e9rica. En este trabajo, investigamos c\u00f3mo las \u00e1reas urbanas ubicadas a gran altitud pueden influir adicionalmente en la intensidad de la [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[40,36,223],"class_list":["post-4906","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lecturas","tag-ecuador","tag-lluvias","tag-urbanizacion","entry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador) - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador) - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Por Diego Urdiales-Flores*\/ La lluvia intensa puede observarse en muchas zonas monta\u00f1osas, principalmente debido a la interacci\u00f3n con el ascenso orogr\u00e1fico, que empuja progresivamente las masas de aire h\u00famedo hacia arriba en la columna atmosf\u00e9rica. En este trabajo, investigamos c\u00f3mo las \u00e1reas urbanas ubicadas a gran altitud pueden influir adicionalmente en la intensidad de la [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-18T14:00:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-18T14:00:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1442\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1045\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"andex\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"andex\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906\"},\"author\":{\"name\":\"andex\",\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/person\/502e4f38fe30f00d8b101cd988a956fb\"},\"headline\":\"Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador)\",\"datePublished\":\"2026-05-18T14:00:15+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-18T14:00:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906\"},\"wordCount\":607,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales-1024x742.png\",\"keywords\":[\"Ecuador\",\"Lluvias\",\"Urbanizaci\u00f3n\"],\"articleSection\":[\"Lecturas\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906\",\"url\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906\",\"name\":\"Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador) - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales-1024x742.png\",\"datePublished\":\"2026-05-18T14:00:15+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-18T14:00:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales.png\",\"width\":1442,\"height\":1045,\"caption\":\"Figure 1. (a) Ubicaci\u00f3n del \u00e1rea de estudio mostrando los dominios del modelo WRF D1 a D3. (b) Dominio D3 con la ubicaci\u00f3n de los 36 pluvi\u00f3metros (puntos rojos), el alcance del radar CAXX (c\u00edrculo negro discontinuo) y las cuencas del Tomebamba y Yanuncay (pol\u00edgonos azules). (c) Clasificaci\u00f3n de uso del suelo a partir de MODIS. (d) Precipitaci\u00f3n media de todos los eventos simulados (esquemas YSU y MYNN) en D3. Las columnas muestran los valores medios para todos los pasos de tiempo (izquierda), durante el d\u00eda (centro) y durante la noche (derecha); la fila superior corresponde a la simulaci\u00f3n WRF con la ciudad de Cuenca, y la fila inferior a las simulaciones sin la ciudad. La figura se toma de Urdiales-Flores et al. (2026)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/\",\"name\":\"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\",\"description\":\"ANDEX\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#organization\",\"name\":\"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\",\"url\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-cropped-logo_ANDEX_color_trans1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-cropped-logo_ANDEX_color_trans1.png\",\"width\":555,\"height\":444,\"caption\":\"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/person\/502e4f38fe30f00d8b101cd988a956fb\",\"name\":\"andex\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23494ed4720f39176481de38bcdec2a13011e1321adeb3faa91d0e623a2a8587?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23494ed4720f39176481de38bcdec2a13011e1321adeb3faa91d0e623a2a8587?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"andex\"},\"url\":\"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador) - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador) - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","og_description":"Por Diego Urdiales-Flores*\/ La lluvia intensa puede observarse en muchas zonas monta\u00f1osas, principalmente debido a la interacci\u00f3n con el ascenso orogr\u00e1fico, que empuja progresivamente las masas de aire h\u00famedo hacia arriba en la columna atmosf\u00e9rica. En este trabajo, investigamos c\u00f3mo las \u00e1reas urbanas ubicadas a gran altitud pueden influir adicionalmente en la intensidad de la [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906","og_site_name":"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","article_published_time":"2026-05-18T14:00:15+00:00","article_modified_time":"2026-05-18T14:00:19+00:00","og_image":[{"width":1442,"height":1045,"url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales.png","type":"image\/png"}],"author":"andex","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"andex","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906"},"author":{"name":"andex","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/person\/502e4f38fe30f00d8b101cd988a956fb"},"headline":"Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador)","datePublished":"2026-05-18T14:00:15+00:00","dateModified":"2026-05-18T14:00:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906"},"wordCount":607,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales-1024x742.png","keywords":["Ecuador","Lluvias","Urbanizaci\u00f3n"],"articleSection":["Lecturas"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906","url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906","name":"Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador) - Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales-1024x742.png","datePublished":"2026-05-18T14:00:15+00:00","dateModified":"2026-05-18T14:00:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#primaryimage","url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales.png","contentUrl":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Urdiales.png","width":1442,"height":1045,"caption":"Figure 1. (a) Ubicaci\u00f3n del \u00e1rea de estudio mostrando los dominios del modelo WRF D1 a D3. (b) Dominio D3 con la ubicaci\u00f3n de los 36 pluvi\u00f3metros (puntos rojos), el alcance del radar CAXX (c\u00edrculo negro discontinuo) y las cuencas del Tomebamba y Yanuncay (pol\u00edgonos azules). (c) Clasificaci\u00f3n de uso del suelo a partir de MODIS. (d) Precipitaci\u00f3n media de todos los eventos simulados (esquemas YSU y MYNN) en D3. Las columnas muestran los valores medios para todos los pasos de tiempo (izquierda), durante el d\u00eda (centro) y durante la noche (derecha); la fila superior corresponde a la simulaci\u00f3n WRF con la ciudad de Cuenca, y la fila inferior a las simulaciones sin la ciudad. La figura se toma de Urdiales-Flores et al. (2026)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?p=4906#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Impacto urbano en la lluvia intensa en regiones monta\u00f1osas: un estudio de caso de Cuenca (Ecuador)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#website","url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/","name":"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","description":"ANDEX","publisher":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#organization","name":"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes","url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-cropped-logo_ANDEX_color_trans1.png","contentUrl":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-cropped-logo_ANDEX_color_trans1.png","width":555,"height":444,"caption":"Programa Hidroclim\u00e1tico Regional para los Andes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/person\/502e4f38fe30f00d8b101cd988a956fb","name":"andex","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23494ed4720f39176481de38bcdec2a13011e1321adeb3faa91d0e623a2a8587?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23494ed4720f39176481de38bcdec2a13011e1321adeb3faa91d0e623a2a8587?s=96&d=mm&r=g","caption":"andex"},"url":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4906"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4907,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4906\/revisions\/4907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.andex-rhp.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}